Paralı Otopark ‘Ordu’ya takıldı

Çerkezköy Belediye Meclisi tarafından Atatürk Caddesi de dahil olmak üzere bazı cadde ve sokaklarda uygulanmak üzere alınan ‘Paralı Otopark’ uygulaması, dönemin MHP İlçe Başkanı Mustafa Ordu’nun Tekirdağ İdare Mahkemesi’ne yapmış olduğu itiraz nedeni ile iptal edildi. İdare Mahkemesi, Belediye Meclis kararını ‘hukuka uygun olmadığı’ gerekçesi ile iptal ederken, konu ile ilgili açıklama yapan MHP İlçe eski Başkanı Mustafa Ordu kararı ‘Yeni Yıl Hediyesi’ olarak niteledi ve Çerkezköy halkına armağan etti.
Çerkezköy Havadis- Çerkezköy Belediye Meclisi tarafından alınan ‘Paralı Otopark’ kararı, Mustafa Ordu’nun Tekirdağ İdare Mahkemesi’ne yapmış olduğu itiraz nedeni ile mahkeme tarafından iptal edildi.
‘YENİ YIL HEDİYESİ’ BENZETMESİ
Mahkeme kararının kendisine tebliğ edilmesinin ardından bir basın açıklaması yapan Mustafa Ordu, mahkeme sonucunu yeni yıl hediyesine benzeterek; “Bu karar benim Çerkezköy halkına yeni yıl hediyem olsun” diye konuştu.
MASRAFLAR ORDU’YA İADE EDİLECEK
Belediye Meclisi’nin 2012 yılında aldığı 4 caddede paralı park uygulamasına bu caddelerde oturan vatandaş ve iş yeri sahiplerinin mağdur olacağı gerekçesi ile itiraz ettiklerini, Çerkezköy Belediyesi’nin böyle bir hakkının olmadığını ifade ettiklerini kaydeden Mustafa Ordu, “Yasaların bize verdiği yetki çerçevesinde bu işlemin iptal edilmesi için önce Çerkezköy Belediyesi’ne, ardından ise Tekirdağ İdare Mahkemesi’ne müracaat ettik.  2013 yılının sanıyorum Mart ayında Belediye Başkanı Ali Ertem, itirazımızın ret edildiğini ve paralı park uygulamasına geçileceğini söyledi. Biz de o zaman kendisine mahkemeden gelen yazıyı iyi okumasını, davanın devam ettiğini söylemiştik. Gelinen noktada İdare Mahkemesi kararını verdi ve bizim itirazımız kabul edildi. Mahkeme masraflarının da tarafıma ödenmesi yönünde karar verdi” dedi.
“RANT LOBİSİ ENİKLERİNİ ÜZERİME SALDI”
Çerkezköy’de bazı çıkar çevrelerinin bulunduğunu belirten Ordu, bahsettiği kişileri ‘Rant Lobisi’ olarak niteledi ve; “Ben ve Yönetimdeki arkadaşlarım, 2009 seçimlerinde bu Rant Lobisi’nin elinden Veliköy ve Karaağaç’ı aldık. Biz bu iki Belediyeyi alınca Rant Lobisi enikleri ile birlikte üzerime saldırmaya başladılar” ifadelerini kullandı.
“RANTLARI KESİLDİĞİ İÇİN HAREKETE GEÇTİLER”
Bahsettiği Rant Lobisinin, rantlarını kestiği için kendisine saldırdıklarını belirten Ordu; “Rantları kesildiği için, yetimin hakkını kafalarına göre yiyemedikleri için bu rant lobisi ve kemik yalayan enikler harekete geçti. Önce bana tuzak ve suikast kurdular. Bunu başaramayınca Çerkezköy’de o dönem makam sahibi olan biri ile benim kirli ilişkilerimin olduğunu iddia ettiler. Sonuç alamayınca cadde ve kahvelerde ‘Mustafa Ordu’ya selam vermeyin, konuşmayın. Ali Abi kızıyor’ diye yaygara çıkarttılar. Onda da başarılı olamayınca bir vatandaşın yerini gasp ettiler, Şehitlik Parkı yaptılar arkasından hemen yıktılar. Ben burada Belediye’nin zarara uğratıldığını söyleyince, kemik yalayıcıları ile birlikte benim Bilirkişi’yi etkilediğimi öne sürdüler fakat yine başarılı olamadılar. Son olarak devreye işbirlikçiler sokarak beni MHP İlçe Başkanlığı görevinden uzaklaştırdılar.  Tüm bu operasyonların ve girişimlerin nedeni rantçıların ve özellikle bazı eniklerinin Veliköy ve Karaağaç’taki rantlarının kesilmesi ve benim fakir fukaranın, garip gurabanın, yetimin hakkını bunlara yedirmemem, peşkeş çekmemem” şeklinde konuştu.
 
Tekirdağ İdare Mahkemesi’nin karar özetini düzenlediği basın toplantısı ile kamuoyu ile paylaşan Mustafa Ordu, İdare Mahkemesi’nin kararında şunların olduğunu söyledi:
İŞTE İDARE MAHKEMESİ KARARI
“Dava: Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesinde ikamet etmekte olan davacı tarafından Çerkezköy ilçesinde ilk etapta belirlenen 4 bölgede paralı otopark uygulamasına ilişkin Çerkezköy Belediye Meclisi’nin 08.06.2012 tarih ve 2012/12 sayılı kararının konuya ilişkin 2. maddesinin iptali istemiyle dava açılmıştır. 5393 sayılı yasanın 15/p maddesinde ‘Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergahlarını belirlemek, durak yerlerini ile karayolu yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek, kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek’ belediyelerin yetkileri ve imtiyazları arasında sayılmıştır. Aynı yasanın belediyelerin görev ve sorumluluklarını düzenleyen 14. Maddesinde Belediye’nin görev, sorumluluk ve yetki alanının Belediye sınırlarını kapsadığı belirtilmiştir.
 
Anılan yasanın ‘Uygulanacak hükümler’ başlıklı 84. Maddesinde ise bu kanunla Belediye’nin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak 13.10.1983 tarih ve 2918 sayılı karayolları Trafik Kanunu’nda bu kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu kanun hükümlerinin uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ‘il ve İlçe Trafik Komisyonlarının Kuruluşu İle Görev ve Yetkileri’ başlıklı 12. Maddesinde de ‘İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak’ İl ve İlçe Trafik Komisyonlarının görev ve yetkileri arasında belirtilmiştir.
 
Öte yandan 3194 sayılı Kanunun 37. maddesinde ‘İmar planlarının tanziminde planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile müstakbel ihtiyaçlar göz önünde tutularak lüzumlu otopark yerleri ayrılır. Otopark ihtiyacı bulunan bina ve tesislere lüzumlu otopark yeri tefrik edilmedikçe yapı izni, otopark tesis edilmedikçe de kullanma izni verilmez. Kullanma izni alındıktan sonra otopark yeri plana ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak başka maksatlara tahsis edilemez… ‘Genel Esas’ başlıklı 3. Maddesinde ‘Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz.’ ‘Tanımlı’ başlıklı 5. Maddesinde ‘Uygulanan İmar Planı tasdikli halihazır haritalar üzerinde varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır’ hükmü yer almaktadır.
 
İmar Planı Yapılması ve Değişikliklerine Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin ‘Tanımlar’ başlıklı 3. Maddesinde ‘Bu yönetmelikte adı geçen terimler aşağıda sıralanmıştır…9-Teknik Alt Yapı, Elektrik, havagazı, içme ve kullanma suyu, kanalizasyon ve her türlü ulaştırma, haberleşme ve arıtım gibi servislerin temini için yapılan tesisler ile açık veya kapalı otopark kullanışlarına verilen genel isimdir.7 ‘İmar Planı Değişikliklerinde Uyulması Gereken Esaslar’ başlıklı 21. Maddesinde ‘İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılamaz’ denilmektedir.
 
01.07.1993 tarih ve 21624 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01.01..1994 tarihinde yürürlüğe giren Otopark Yönetmeliği’nin 1. Maddesinde ‘3194 sayılı İmar Kanununun 37 nci ve 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanan bu Yönetmeliğin amacı, yerleşme yerlerinde araçların yol açtığı, trafik sorunlarının çözümü için otopark yapılmasını gerektiren bina ve tesislerin neler olduğunun ve otopark ihtiyacının miktar, ölçü ve diğer şartlarının tesbit ve giderilme esaslarını aynı Kanunun 5 inci maddesinde tanımlanan ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü gösteren imar planlarına uygun olarak düzenlemektir.., 3. Maddesinde ‘Bu yönetmelikte geçen A) Bina otoparkları: Bir binayı çeşitli amaçlar için kullanan özel ve tüzel kişilere ait ulaşım ve taşıma araçları için bu binanın içinde veya bu binanın oturduğu parselde açık veya kapalı olarak düzenlenen ihtiyaca göre açık, kapalı ya da katlı olarak belediyeler veya diğer kamu kuruluşları ve özel kişiler tarafından yapılan ve işletilen otoparklardır..’ ‘Genel Esaslar’ başlıklı dördüncü maddesinde  ‘Otoparkla ilgili genel esaslar aşağıda açıklanmıştır… e) İmar planları hazırlanırken parselinde otopark tesisi mümkün olmayan yerlerde otopark ihtiyacının karşılanması amacıyla bölge ve genel otopark yerleri belirlenir…Altınca maddesinde ‘Onaylı imar planında tespit edilen bölge ve genel otoparklarının uygulama döneminde belediyelerce gerçekleştirilecek 5 yıllık imar programlarına alınması gerekir.’, dokuzuncu maddesinde ‘Belediyeler bina otoparkı yerine otopark sorununun nasıl çözümleneceğini, binanın hangi bölgede veya genel otoparkından yararlanacağını da bildirmekle ve bu otoparkları tesis etmekle yükümlüdür. Bu durumda bölge veya genel otoparktan yararlananlardan ayrıca kullanım ücreti alınmaz.”, geçici 3. Maddesinde; “-Belediye veya valilikler, imar planı sınırları içerisinde kalan alanlardaki yerleşmenin projeksiyon nüfusunun otopark ihtiyacı ile otopark ihtiyacı kendi içinde karşılanmayan parsellerin otopark ihtiyacını tespit ederek, bu ihtiyacın karşılanması amacıyla bölge otopark alanı oluşturmaya yönelik imar planlı revizyonlarını veya değişikliklerini en geç iki yıl içinde yaparlar. Planların yürürlüğe girmesinden en geç üç ay içinde bu planı tatbik etmek üzere beş yıllık imar programını hazırlayarak bu süre içerisinde uygularlar.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, belediye sınırları içinde kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektiği bütün işleri yürütmenin belediyelerin yetkileri ve imtiyazları arasında olduğuna kuşku bulunmamaktadır.İdarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken, yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denir. Takdir yetkisi, idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğü olup, hukuken kabul edilebilir koşulların oluşması halinde tanınmış bir serbestidir. Ancak, bu keyfi bir hareket yetkisi olmayıp, hukuka uygun kullanılabilir. Takdir yetkisine dayalı işlemlerin hukukun belirlediği sınırlar ile kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak tesis edilmesi gerektiği idare hukukunun en temel ilkesidir.
 
Bu bağlamda, karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerleri tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek konusunda belediyelerin yetkili olduğu açık ise de, bu yetkinin takdir yetkisi ile ilgili olarak yukarıda belirlenen hukuki çerçeve içinde kullanılması gerekmektedir.
Öte yandan, imar planındaki herhangi bir sahanın plan esaslarına, bölge şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlarla kullanılamayacağı, imar planlarında ulaşım sistemlerinin ve problemlerinin çözümünün ve yolların gösterileceği, otoparkların teknik altyapı niteliğinde bulunduğu, teknik altyapı alanlarına ilişkin plan değişikliklerinin zorunluluk olmadıkça yapılamayacağı, imar planlarının tanziminde belge ihtiyaçlarına göre otopark yerlerinin ayrılacağı, otopark ihtiyacının ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü gösteren imar planlarına uygun olarak karşılanacağı, İmar planları hazırlanırken otopark ihtiyacının karşılanması amacıyla bölge ve genel otopark yerlerinin belirleneceği belirtilmekte, otopark ihtiyacı karşılanırken imar planlarına uygun hareket edilmesinin gerekliliği, mevcut imar planları üzerinde otopark alanı oluşturmanın ancak imar planı tadilatı ile mümkün olduğu açıkca ortaya konulmaktadır.
 
Dava dosyasının incelenmesinden; Tekirdağ İli, Çerkezköy ilçesinde ilk etapta belirlenen 4 bölgede paralı otopark uygulamasına ilişkin Çerkezköy Belediye Meclisinin 08.06.2012 tarih ve 2012/12 sayılı kararının alındığı, Çerkezköy ilçesinde ikamet eden davacı tarafından bu kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, otopark uygulaması yapılabilecek cadde, sokak ve bulvarlarla ilgili olarak, detaylı bir araştırma yapılarak, geniş kapsamlı bir rapor hazırlanmadan paralı otopark alanı oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
 
Bu durumda, belediyece belirlenen belirli kısımların ücretli otopark olarak işletilmesinin, yolların asıl kullanım amacını engelleyip engellemediği, ulaşımı güçleştirip güçleştirmediği, trafik güvenliği açısından sakıncasının bulunup bulunmadığı, planlama ve şehircilik ilkeleri açısından yapılan uygulama ile yolların kullanım fonksiyonunun ne şekilde değiştiği ve bu değişikliğin yolun imar planlarında öngörülen fonksiyonuna uygun olarak kamuya hizmet vermesine imkan verip vermediği, belde sakinlerinin evlerinin ve işyerlerinin önündeki otopark alanlarını kullanmaları durumunda ve araçların kısa süreli işyerlerinin önündeki otopark alanlarını kullanmaları durumunda ve araçların kısa süreli duraklamaları halinde otopark ücreti ödemek zorunda olup olmadıkları, ücretli otopark dışında alternatif yöntemlerin olup olmadığı yönlerinden gerekli ve yeterli bir araştırma, plan ve proje çalışması yapılmadan, Çerkezköy İlçesinde ilk etapta belirlenen 4 bölgede paralı otopark uygulamasına ilişkin Çerkezköy Belediye Meclisinin 08.06.2012 tarih ve 2012/12 sayılı kararının konuya ilişkin 2. Maddesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
 
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 137,70-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştaya temyiz yolu açık olmak üzere, 31/10/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.”